C tipi otomat, yani C karakteristikli otomatik sigorta, elektrik tesisatlarında orta seviyeli ani akım yükselmelerine karşı kullanılan bir koruma cihazıdır. Otomatik sigortalar; termik (aşırı yük) ve manyetik (kısa devre) koruma sağlayarak devreyi aşırı akım ya da kısa devre durumunda keser. C tipi otomatlar, bu açma karakteristiği ile B tipi ve D tipi otomatlar arasında yer alır.
C Tipi Otomatın Açma Karakteristiği
C-otomatik sigortalar, nominal akımın 5 ila 10 katı arasında bir kısa süreli akıma dayanabilir. Bu, özellikle bazı cihazların ilk çalıştırma anında yüksek akım çekmesine izin verir. Ardından hala aşırı akım devam ediyorsa sigorta devreyi açar.
Örneğin:
16A’lik bir C tipi otomat, 80A–160A arası ani akımlara çok kısa süreliğine dayanabilir.
Nerelerde Kullanılır?
C tipi otomatlar genellikle yüksek kalkış akımı çeken cihazların kullanıldığı yerlerde tercih edilir:
- Aydınlatma devreleri (özellikle flüoresan ya da LED balastlı)
- Priz hatları
- Küçük motorlar (örneğin kombi fanları, buzdolabı)
- Klima devreleri
- Kompanzasyon panoları
- Ofis ve konut panoları (genel kullanım)
Avantajları
- Kalkış akımı olan cihazlarda gereksiz açmaları engeller
- Konut ve ticari alanlarda daha dengeli bir koruma sağlar
- Elektrik panolarında geniş uygulama alanı sunar
- Aşırı yük ve kısa devrelere karşı çift koruma sağlar (termik + manyetik)
C Tipi Otomat Seçimi Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Nominal akım değeri: Devrenin taşıdığı normal yük akımı esas alınarak seçilir (örneğin 10A, 16A, 32A).
- Kısa devre kesme kapasitesi: Uygulama alanına göre 6kA veya 10kA gibi değerlere sahip olmalıdır.
- Kullanım yeri: Ticari mi, endüstriyel mi, evsel mi?
